This website uses cookies to optimize performance. Do you accept the use of cookies on this website?

 
Omroep / Broadcaster
AVRO
 

LEVY: De Les van Berkelland

Als je het Nederland van de toekomst wilt zien, dan moet je naar de gemeente Berkelland in de Achterhoek waar de bezuinigingen nu al zichtbaar én voelbaar zijn. De overheid als ‘geluksmachine’ moet zich volgens VVD-premier Mark Rutte terugtrekken, Berkelland is een van de eerste plekken waar de contouren van die gedachte zich concreet aftekenen. Voor PvdA-leider Job Cohen reden genoeg om Berkelland ironisch ‘Rutteland’ te noemen. In ‘De les van Berkelland’ hanteert Levy het vergrootglas én de verrekijker tegelijkertijd. Aan het einde van het tweeluik hoopt hij een antwoord te hebben op de vraag: wordt het Berkelland na de bezuinigingen het voorland van Nederland?

 DEEL 1 Gideon Levy is voor het eerst in zijn leven in de Achterhoek. Hij gaat kamperen in Berkelland om alvast te kijken welke lessen Nederland uit de bezuinigingen in Berkelland kan trekken want het mes gaat flink in de fusiegemeente snijden. Hij ontmoet burgemeester Hein Bloemen (CDA) van Berkelland, die hem vertelt dat ‘de gemeente in de afgelopen jaren een te warme jas heeft aangetrokken en het nu tijd wordt voor een dunnere jas’:

Het college van CDA, VVD en D66 gaat tot 2013 8,3 miljoen euro bezuinigen op een budget van 80 miljoen euro. De bezuinigingen treffen onder meer de muziekschool, de sportclubs, de ouderenzorg en de bibliotheek. Levy onderzoekt de consequenties van deze bezuinigingen voor Berkelland en vraagt zich af hoe redelijk of onredelijk de bezuinigingen in deze gemeente zijn.

Arie Ravesloot van de muziekschool vertelt Levy wat die metaforische dunne jas in de praktijk betekent: geen les meer voor ruim 1200 leerlingen. Om te kijken hoe het leven van een gemiddelde mantelzorger eruit ziet, gaat Levy langs bij Piet en Gerda: Piet heeft vlak voordat hij in de VUT ging een hersenbloeding gehad. Zijn vrouw Gerda moet hem overal bij helpen, dag en nacht. Terwijl Levy een paar uurtjes de zorgtaken op zich neemt, heeft Gerda even tijd om op adem te komen. Verderop in de gemeente spreekt Levy met Ton Mengerink van de plaatselijke bibliotheek: volgend jaar 50% bezuinigen; een collectie die nu gehalveerd wordt en daarna misschien weg moet en bibliobus die binnenkort moet verdwijnen. Somberder dan ooit gaat Levy terug naar zijn camping.

Om de lokale problemen in een breder perspectief te plaatsen, ontvangt Levy op zijn camping een paar prominenten uit de politiek (Rotterdamse ex-wethouder Dominique Schrijer die vanwege de bezuinigingen opstapte) en media (Bas Heijne schrijver en columnist) die hem vertellen hoe zij tegen de bezuinigingen aankijken.

DEEL 2 Minder overheid en meer particulier initiatief, dat is hét credo van het kabinet Rutte. Toch is het de vraag of ondernemers wel bereid zijn om te investeren in gemeenschappelijke voorzieningen zoals muziekschool, bibliotheek of mantelzorg. Levy neemt de proef op de som en bezoekt een plaatselijke bijeenkomst van ondernemers. Wie van hen ziet brood in deze instellingen? Zijn die commercieel gezien wel interessant genoeg?

Nadat Levy zijn tent heeft opgeborgen, gaat hij naar Den Haag. Hier vraagt hij landelijke politici zoals Maxime Verhagen (CDA), Fred Teeven (VVD), Ronald Plasterk (PvdA) en Boris van der Ham (D66) naar wat zij vinden van de situatie in Berkelland. Ieder op zijn manier maakt Levy bang of stelt hem juist gerust, voor wat de ontwikkelingen in Berkelland gaan betekenen voor heel Nederland.

LEVY: De Les van Berkelland is in 2011 uitgezonden door de AVRO.